W Edmonton w Kanadzie obecne są trzy polskie szkoły: Polska Szkoła im. Marii Chrzanowskiej (pracuje w soboty), Angielsko-Polski Program im. Jana Pawła II przy St. Basil School (szkoła całotygodniowa) i najstarsza Polska Szkoła im. Henryka Sienkiewicza (sobotnia), której piękna historia i imponujące współczesne dokonania składają się na 55 lat pracy dla Polonii w Edmonton.

Początki tej szkoły sięgają 1954 roku i inicjatywy trojga społeczników: ks. dr Tadeusza Nagengasta, Wandy Buskiej i Janiny Jankowskiej-Zygiel. Pierwsze zajęcia odbyły się dla około 80 dzieci w Domu Polskim, który został udostępniony dla potrzeb szkoły przez po dzień dzisiejszy wspierające jej działanie Towarzystwo Polsko-Kanadyjskie.

Rok później na pierwszym zebraniu rodziców przyjęto nazwę: Polska Szkoła im. Henryka Sienkiewicza oraz ustalono wysokości czesnego i wynagrodzeń dla nauczycieli. W tym samym roku powstało przedszkole. Istnieje do chwili obecnej. Pierwsze zajęcia z grupą uczniów starszych prowadziła w szkole Janina Zygiel, z dziećmi młodszymi Wanda Buska, a w przedszkolu Zofia Łukasiewicz. W 1960 roku został utworzony Komitet Rodzicielski, a w 1963 roku kierownik szkoły Andrzej Kupski wspólnie z członkami KPK w Albercie opracował Statut i Regulamin Szkoły.

Od 1964 roku aż do 1987 roku funkcję kierowniczki szkoły pełniła Maria Chrzanowska. W 1965 roku przy szkole zaczęła działać grupa taneczna założona przez Michała Jędrasika, a potem prowadzona przez Zbigniewa Filipowskiego, powstał Młodzieżowy Klub Dyskusyjny, którego opiekunami byli ks. dr Teofil Szendzielarz, a następnie o. Mieczysław Fidyka OMI.

Od 1973 roku współpracę ze szkołą rozpoczęły siostry ze Zgromadzenia Sióstr Służebniczek NMP. Do chwili obecnej zajmują się w szkole nauczaniem religii i pomagają w przygotowaniu szkolnych uroczystości nie tylko o charakterze religijnym.

W 1987 roku kierownictwo szkoły im. Henryka Sienkiewicza przejęła Alicja Stasiak-Teletyńska, która z przerwami pełniła funkcję do 1998 roku. W 1999 roku, po śmierci dyrektorki Komitet Rodzicielski postanowił ufundować puchar przechodni im. Alicji Stasiak wręczany co roku do chwili obecnej uczniowi wyróżniającemu się wzorową postawą i zaangażowaniem w życie szkoły.

W 2000 roku Komitet Rodzicielski został zarejestrowany jako Henryk Sienkiewicz Polish School Parent Association. Celem działań tej organizacji jest do dziś zdobywanie funduszy na wynajmowanie klas lekcyjnych w budynkach szkół kanadyjskich, wynagrodzenia dla nauczycieli, zakup podręczników, pomocy szkolnych, nagród, upominków, organizacja wycieczek, biwaków, wyżywienia dzieci w czasie przerw lekcyjnych, pomoc w przygotowaniu dekoracji, kostiumów do przedstawień i występów uczniów oraz prowadzenie różnego typu działań wspierających funkcjonowanie placówki. Obecnie funkcję przewodniczącej Komitetu Rodzicielskiego pełni Małgorzata Przybyła, która wraz ze skarbnikiem Katarzyną Hrehoruk i rodzicami uczniów wykonuje olbrzymią pracę społeczną, niezbędną do prawidłowego funkcjonowania szkoły.


Krótko kierownikami szkoły byli Andrzej Proczkowski i Bogumiła Szulc. Od 2001 roku funkcję kierowniczki pełni Krystyna Dembowska. Do dnia obecnego kierowniczka gromadzi wokół szkoły przyjaciół i sprzymierzeńców gotowych pomóc placówce w realizacji śmiałych planów i wyzwań. Dzięki temu w 2003 roku szkoła uzyskała pozwolenie na prowadzenie w najstarszych klasach popularnego wśród młodzieży programu Locally Developed Polish Language/Cultural Program (Polish 15, 25, 35), ma prawo przydzielać kredyty i otrzymała akredytację.

Działania szkoły wspiera od lat przyjaciel szkoły, proboszcz polskiego Kościoła Różańca Świętego, o. Roman Majek OMI i początkowo ucząca w szkole religii siostra Natalia, a obecnie siostra Stanisława, którzy zawsze znajdują czas na spotkania z dziećmi i chętnie zapraszają uczniów, nauczycieli i rodziców do pomieszczeń kościelnych, gdzie odbywają się m.in. szkolne uroczystości.

Pomoc szkole wielokrotnie oferowały różne organizacje polonijne, np. najstarsza z nich, którą jest istniejące od 1927 roku Towarzystwo Polsko-Kanadyjskie. Członkowie TPK i jego prezes Adam Świerczyński od kilkunastu lat przeznaczali pomoc finansową na zawsze określone szkolne potrzeby. Otrzymywane czeki pomagały szkole w realizacji konkretnych działań, np. w udziale uczennicy Martyny Stryjskiej w konkursach w Kanadzie i w Polsce.

Od wielu lat szkoła współpracuje z Zarządem Głównym Związku Nauczycielstwa Polskiego w Kanadzie oraz z Oddziałem ZNP w Edmonton. Placówka realizuje programy nauczania opracowane na zlecenie ZNP w Kanadzie, a także korzysta z podręczników sprowadzanych m.in. z księgarni ZNP w Toronto. Uczniowie szkoły uczestniczą w organizowanym przez ZNP, a finansowanym przez Fundację im. Adama Mickiewicza konkursie na najlepiej napisane wypracowanie w języku polskim oraz w konkursach recytatorskim i plastycznym przygotowywanych przez miejscowy Oddział ZNP, Federacje Polek Ogniwo nr 3 w Edmonton i Fundacje Pomocy Dzieciom im. Magdy Tomczak - uczennicy sienkiewiczowskiej szkoły, która w 1987 roku zginęła śmiercią męczeńską. Dwa lata temu szkoła podjęła apel ZNP i organizuje Dni Polskiej Szkoły w Kanadzie, których zadaniem jest popularyzowanie polskiej oświaty na kanadyjskiej ziemi.

Sienkiewiczowska szkoła jest członkiem IHLA - International and Heritage Languages Association - organizacji przygotowującej w Edmonton od siedmiu lat Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego. Celem corocznych uroczystości jest popieranie zachowania języka ojczystego i propagowanie języków międzynarodowych. Od siedmiu lat szkoła uczestniczy więc w ostatnią sobotę lutego w międzynarodowym przeglądzie szkół etnicznych i prezentuje informacje o Polsce, o swojej pracy, osiągnięciach i krótkie występy w języku polskim.

Szkoła współpracuje również z Domem Polskim w Edmonton, gdzie przedstawia programy artystyczne przygotowywane z okazji różnych uroczystości, przedstawienia teatralne oraz organizuje dla Polonii zabawy, imprezy, z których dochód jest przeznaczany na potrzeby szkoły. Ta ostania działalność jest niezbędna, bo wzmacnia fundusze szkoły i pozwala na dodatkowe drobne wydatki w czasie roku szkolnego. Dlatego w przygotowaniu i obsłudze tych imprez uczestniczy nie tylko zespół nauczycieli i Komitet Rodzicielski, ale też rodziny kierownictwa, nauczycieli, uczniów.


Obecnie Polska Szkoła im. H. Sienkiewicza ma ponad 100 uczniów, którzy uczą się w klasach 0-XII. W szkole prowadzone są również zajęcia języka polskiego dla dorosłych. Lekcje języka polskiego i religii, a w klasach starszych dodatkowo elementów historii i geografii Polski odbywają się zawsze w soboty w godzinach od 9 do 12.30. Rok szkolny rozpoczyna się w pierwszych dniach września, a kończy zaraz po drugim tygodniu czerwca. Czesne wynosi 150 dolarów od ucznia za cały rok nauki. Nauka jest dobrowolna, a uczniowie w pozostałe dni tygodnia uczęszczają do obowiązkowej dla każdego z nich szkoły kanadyjskiej. I to właśnie konieczność przygotowania się do zajęć lekcyjnych w dwóch szkołach sprawia, że uczniowie w młodszych klasach chodzą do polskiej szkoły, ponieważ wymagają tego ich rodzice. Dopiero młodzież z ostatnich klas zaczyna rozumieć potrzebę znajomości języka babć, dziadków, czy rodziców. Dlatego też praca nauczycieli w szkołach polskich poza krajem jest niezwykle trudna i naprawdę potrzebny jest zespół ludzi z pasją, determinacją, którzy poświęcą swój wolny czas w soboty, niedziele i w każdy inny dzień, aby przygotować trwające trzy i pół godziny zajęcia sobotnie w polskiej szkole, zajęcia pozalekcyjne oraz różnorodne uroczystości, konkursy, imprezy. Taki zespół tworzą nauczyciele z Polskiej Szkoły im. H. Sienkiewicza: Danuta Andzelm, Irena Awar, Krystyna Dembowska (kierowniczka), Sylwester Furtak, Bożena Gaciąg, Alicja Igras, Stanisław Kiryczuk, Ewa Launspach, Barbara Mieszkowicz, Elwira Pohorecka, Małgorzata Radziwoń, Monika Romanik, Katarzyna Spanialska, Violetta Stryjska, Anna Szczerba oraz zastępujące nauczycieli: Anetta Malczewska-Dembowska, Anna Smolińska, Barbara Wywiał.


Oprócz zajęć lekcyjnych w szkole prowadzone są koła plastyczne i teatralne . Kołem teatralnym kieruje od dwóch lat Violetta Stryjska . W zajęciach uczestniczą dzieci w wieku od 7 do 16 lat. Próby odbywają się w soboty po lekcjach. Szkolny teatrzyk wystawił trzy sztuki: "Kopciuszek", "Jaś i Małgosia" oraz "Teatr Braci Grimm", do których kostiumy, dekoracje, efekty specjalne przygotowywali uczniowie, ich rodzice i nauczyciele. Każde szkolne przedstawienie teatralne z radością było witane przez Polonię w Edmonton. Ostania z wymienionych sztuk - "Teatr Braci Grimm" - już została zaprezentowana w dwóch polskich szkołach, a wkrótce staraniem Towarzystwa Polsko-Kanadyjskiego pojawi się na scenie Domu Polskiego.


Dużą popularnością wśród dzieci cieszy się kółko plastyczne, które prowadzi dla 24 uczniów w wieku od 5 do 18 lat nauczycielka szkoły Alicja Igras. Zajęcia odbywają się w dwóch grupach wiekowych. Uczniowie wykonują wspaniałe prace plastyczne, które biorą udział w konkursach, przeglądach, prezentacjach i umieszczane są w gazetce szkolnej, w "Długopisie Sienkiewicza".

Polska Szkoła im. H. Sienkiewicza od lat przygotowuje tradycyjnie kilka imprez na stale wpisanych do szkolnego kalendarza. Należą do nich czerwcowa wycieczka szkolna, Pokazy Młodych Talentów , uroczystości z okazji Dnia Nauczyciela, Bożego Narodzenia, Dnia Skupienia, Wielkanocy, dni babci, dziadka, matki, ojca, dziecka, zabawy mikołajkowa, karnawałowa. Po rozdaniu świadectw i zakończeniu każdego roku szkolnego kierowniczka Krystyna Dembowska zaprasza nauczycieli i Zarząd Komitetu Rodzicielskiego na wspólne grillowanie do swojego ogrodu.

Co roku 30 stycznia odbywają się w szkole Dni Patrona Szkoły. W jubileuszowym 55 roku pracy szkoły trwały one cały miesiąc, który wypełniły m.in.: pokaz filmu "W pustyni i w puszczy", czytanie noweli "Janko Muzykant", prace plastyczne uczniów, dyskusja na temat słuszności wyboru twórcy "Potopu" na patrona szkoły. Informacje na ten temat zostały umieszczone w "Długopisie Sienkiewicza" - szkolnej gazetce ukazującej się od grudnia 2008 roku. Do chwili obecnej zostało pięknie wydanych dziewięć numerów. Jest w nich miejsce na komunikaty kierowniczki szkoły, kalendarz imprez szkolnych, relacje z zajęć, konkursów, uroczystości, rubryka z życia szkoły, prace pisemne i plastyczne uczniów. Szkolną gazetkę redaguje z wielką pasją Monika Romanik, która przy pomocy kierowniczki Krystyny Dembowskiej kompletuje kolejne jej numery.

W sienkiewiczowskiej szkole w ostatnim dniu nauki uczniowie otrzymują zaszczytne wyróżnienia i nagrody. Wśród nich są puchary, stypendia, statuetki, dyplomy i nagrody pieniężne przyznawane uczniom przez szkolę, polonijne i kanadyjskie organizacje oraz osoby prywatne. Poza tym wszyscy uczniowie, nauczyciele i osoby zaangażowane w życie szkoły otrzymują co roku od Komitetu Rodzicielskiego jednakowe pamiątkowe upominki, np. plecaki czy kubki, notesy z napisem: "H. Sienkiewicz Polish School Edmonton" i polską biało-czerwoną flagę.

W jubileuszowym roku do szkoły napłynęły życzenia i podziękowania dla dawnych i obecnych twórców, którym kilka pokoleń zawdzięcza umiejętność porozumiewania się w języku polskim, znajomość polskich zwyczajów i naszych tradycji. Dzięki ich pracy i oddaniu oraz wsparciu przyjaciół szkoły młodzi ludzie cenili i cenią sobie po dziś możliwość uczęszczania do niej i tworzenia jej pozytywnego wizerunku.

Z gratulacjami i życzeniami sukcesów dla wszystkich, którym los Polskiej Szkoły im. Henryka Sienkiewicza w Edmonton nigdy nie był obojętny.

Teresa Zejda
25 czerwca 2010 r.

Dodaj komentarz